Πρόκειται για το τμήμα της πεδιάδας της Ημαθίας έως τις αρχές Πιερίας που το διασχίζει ο ποταμός Αλιάκμονας. Η περιοχή θεωρείται ότι εκτεινόταν κάτω από τις βόρειες παρυφές των Πιερίων μέχρι τους καλαμιώνες του βάλτου των Γιαννιτσών και κάτω από τα υψώματα της Βέροιας μέχρι τον ποταμό Καρά Ασμάκ (Λουδίας) και τις εκβολές του Αλιάκμονα στο Θερμαϊκό κόλπο, ενώ αρκετοί την επεκτείνουν μέχρι και τον ποταμό Αξιό.
Το Ρουμλούκι (ονομασία που δηλώνει ότι πρόκειται για τον τόπο των Ρωμιών - τον Ρωμιότοπο όπως και στην περίπτωση της Ρούμελης, αλλά και της Ανατολικής Ρουμελίας ή Ρωμυλίας στη Βόρεια Θράκη) είναι μια περιοχή που παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον από μουσικοχορευτική άποψη. Εκεί συναντάμε ακόμη και σήμερα πολλούς και παλαιότατους δημοτικούς χωρούς και τραγούδια.
Ονομάστηκε Ρουμλούκι από τους Οθωμανούς κατακτητές κατά τον 14ο - 15ο αιώνα, οι οποίοι, όταν έφτασαν εκεί, αναγνωρίζοντας ενδεχομένως την ελληνικότητα του πληθυσμού που την κατοικούσε, την ονόμασαν Rumlik - Ρουμλούκ ή Ουρουμλούκ, [τουρκική λέξη που παράγεται από του Ρουμ=Ρωμιός, Έλληνας και τον επιθετικό προσδιορισμό ή κτητικό -lik (-λουκ), που σημαίνει τον τόπο που έχει Ρωμιούς - Έλληνες Χριστιανούς απογόνους των Ρωμαίων πολιτών], δηλαδή Ρωμιότοπο, Γραικόχωρα, Ελληνότοπο.
Τα χωριά που αποτελούσαν το Ρουμλούκι ήταν τα ακόλουθα: Αγκαθιά (Γκριζιάλι), Αηδονοχώρι, Αιγίνιο (Λιμπάνοβο), Αλεξάνδρεια (Γιδάς), Άμμος (Άμμους), Βεργίνα (Μπάρμπες-Κούτλες, δύο οικισμοί) Βρυσάκι (Ρέσιανη), Γεράκι, Διαβατό (Διαβατός), Επισκοπή, Καβάσιλα, Κάλιανη, Καμποχώριον (Τερχοβίστα), Καρυά, Καταφύγι, Καψόχωρα, Κεφαλοχώρι (Ποζαρίτες), Κλειδί, Κορυφή, Κουλόυρα, Κυδωνιά (Μικρό Αλάμπορο), Κυψέλη (Σφήνιτσα-Σερμιλή-Καλύβια, ένωση χωριών), Λιανοβέργι, Λιβάδι (Βούλτιστα), Λουτρό (Λουτρός), Μακροχώρι (Μικρογούζι), Μαυραγγέλι, Μεγάλη Γέφυρα (Μυλοβός), Μελίκη, Μέση (Μέτσι), Νεόκαστρο (Νιόκαστρο), Νεοχώρι (Νιχώρι), Νεοχωρόπουλον (Νιχωρόπ'λο), Νησέλι, Νησελούδι, Νησί, Ξεχασμένη, Παλαιός Πρόδρομος (Πρόδρομος), Παλαιοχώρα, Παλιοχώρι,
Παλατίτσια, Πλάτανος (Τσινάφορο), Πλατύ, Πρασινάδα (Μεγάλο Αλάμπορο), Ραψωμανίκι, Σάδινα (Σάντενα), Σκυλίτσι, Σταυρός, Σχοινάς, Τρίκαλλα, Τριλοφιά (Τρίχλιαβο), Τσατάλ Τσιφλίκι.
Ο αριθμός και η τοποθεσία των χωριών δεν ήταν πάντα σταθερά, διότι από τις συχνές πλημμύρες του ποταμού Αλιάκμονα πολλά χωριά εγκαταλείπονταν ή δημιουργούνταν καινούρια σε άλλες θέσεις. Ο εύφορος αυτός πεδινός τόπος κατοικήθηκε από τους αρχαίους χρόνους. Οι πρώτες πληροφορίες για το γεωγραφικό χώρο του κάτω ρου του Αλιάκμονα ήταν ότι επρότεικο για μια αμμουδερή περιοχή (ψαμμαθώδης χώρος), ανάμεσα στο Βέρμιο και στα Πιέρια, γι' αυτό και ονομάστηκε Ημαθία (το μεγαλύτερο κομμάτι αυτού).
